Το θέμα σε κείμενο

Γράφει ο Ευάγγελος Γ. Σπύρου, εκδότης του «Ασφαλιστικού ΝΑΙ»

Την λέξη Εγρηγορτί την διάβασα στην Ιλιάδα του Ομήρου. Σημαίνει ότι κάποιος μένει άγρυπνος, ότι είναι αγρυπνών. Είμαι ξύπνιος, σε κατάσταση αγρυπνούντος. Βγαίνει από το ρήμα εγείρω, σηκώνω, ξυπνώ, αφυπνίζω, μένω άγρυπνος, διεγείρω, κινώ. (Ομήρου Ιλιάς, Κ 182).

Στην ενάτη ραψωδία ο Όμηρος περιγράφει την ταραχή και απογοήτευση των Ελλήνων για την μέχρι εκείνη την στιγμή έκβαση του πολέμου που έγερνε υπέρ των Τρωαδιτών.

Στην σύναξη των Ελλήνων μιλούν ο Αγαμέμνων, ο Διομήδης, ο Νέστορας προτείνοντας λύσεις για να εξευμενίσουν τον Αχιλλέα που είχε εκφράσει πρόθεση να εγκαταλείψει τον πόλεμο και να γυρίσει στην πατρίδα. Ο Οδυσσέας προσπαθεί συναισθηματικά να μεταπείσει τον Αχιλλέα και να επιστρέψει στην μάχη. Εκείνος αρνείται. Ο Διομήδης σταλάζει λίγο θάρρος στις ψυχές των αποθαρρυμένων Ελλήνων τονίζοντας ότι η τύχη τους δεν βρίσκεται μόνο στα χέρια του Αχιλλέα. Και ενώ όλοι πάνε μέσα στη νύχτα να κοιμηθούν, ο Όμηρος αρχίζει την δεκάτη ραψωδία (Κ) με μια συνομιλία μέσα στη νύχτα του Αγαμέμνονα και Μενέλαου.

Οι δύο Ατρείδες είναι άγρυπνοι συζητώντας να στείλουν κατασκόπους στο αντίπαλο στρατόπεδο να δουν τι προθέσεις έχει ο εχθρός, εάν θα φύγει ως νικητής ή θα επιτεθεί άμεσα.

Οι στιγμές είναι γεμάτες αγωνία. Εδώ φαίνεται και ο ηγετικός ρόλος του Αγαμέμνονα που με την άγρυπνη έγνοια μέσα στην νύχτα δείχνει ότι ο ηγέτης έχει καθήκον να σκέφτεται και να ξαγρυπνά όταν οι άλλοι «κοιμούνται»… Δεν είναι «ολάνθιστα» τα μερόνυχτα και η ζωή του αρχηγού! Προσέξτε τι όμορφα το καταγράφει ο Μέγας ποιητής Όμηρος: «Των Αχαιών οι άρχοντες στα πλοία πλάι κοιμούνταν ολονυχτίς σ΄ ολόγλυκο ύπνο παραδομένοι. Όμως τον Αγαμέμνονα τον πρώτο τον ρηγάρχη, ύπνος γλυκός δεν έπιανε, καθώς πολλά σκεφτόταν.
Όπως της ομορφόμαλλης Ήρας αστράφτει ο άντρας ή φέροντας νεροποντή ανείπωτη ή χαλάζι ή χιονιά, σαν σκεπάζονται με χιόνι τα χωράφια ή και το στόμα ανοίγοντας αχόρταγου πολέμου, όμοια ο Αγαμέμνονας συχνά πυκνά βογγούσε από τα βάθη της καρδιάς κι έτρεμε η ψυχή του. Όταν τα μάτια του έστρεφε στης Τροίας την πεδιάδα θαύμαζε τις πολλές φωτιές που άναβαν μπρος στην πόλη, τα λαλήματα των αυλών, το θόρυβο του κόσμου. Μα όταν γύριζε να δει τα πλοία, το στρατό του, ξερίζωνε τρίχες πολλές από την κεφαλή του για τον Δία και στέναζε η ένδοξη καρδιά του…» (Ομήρου Ιλιάδα Κ 1-16). ( Εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ - Μετάφραση Θ. Γ. Μαυρόπουλος).

Με πολλές σκέψεις ο Αγαμέμνων και ο Μενέλαος συμφωνούν να συζητήσουν το θέμα αποστολής κατασκόπων με τους υπόλοιπους Έλληνες ηγέτες. Όταν βρήκε ο Αγαμέμνων τον Νέστορα εκείνος του είπε: «Ποιος είσαι συ που έρχεσαι μες στο στρατό μονάχος στο σκοτάδι της νυχτιάς, όταν κοιμούνται οι άλλοι;». « Γυρνώ γιατί δεν κάθεται ύπνος γλυκός στα μάτια, αλλά με νοιάζει ο πόλεμος, των Αχαιών τα πάθη» του απάντησε. Και λίγο πριν γίνει συνέλευση Ελλήνων αρχηγών γίνεται επιθεώρηση νυχτερινών φρουρών που δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας αφού βρήκαν τους επικεφαλής στις βάρδιες φύλακες ξυπνητούς στις θέσεις τους έτοιμους για μάχη με τους Τρώες. Απολαύστε μαζί μου την περιγραφή από τον Ποιητή: «Όταν εκείνοι έφτασαν στις συναγμένες βάρδιες δεν πέτυχαν τους αρχηγούς στις βάρδιες να κοιμούνται, μα με τα όπλα ξυπνητοί τις θέσεις τους κρατούσαν. ουδὲ μεν εύδοντας φυλάκων ηγήτορα εύρον, αλλ᾽ εγρηγορτί συν τεύχεσιν είατο πάντες. (Ομήρου Ιλιάς Κ 180-181). Όπως σ΄ ένα αρνιών μαντρί κακονυχτούν οι σκύλοι, θεριό τρανό ακούγοντας που βγαίνει από το δάσος, απ’ τα βουνά και ταραχή σηκώνεται μεγάλη από ανθρώπους και σκυλιά και χάνεται ο ύπνος, έτσι έλειψε απ’ τα μάτια τους ο ολόγλυκος ύπνος, κακονυχτιά φυλάγοντας κι έστρεφαν τα μάτια στον κάμπο, πότε θ’ ακουστεί να εξορμούν οι Τρώες (Κ 183 -189).

Αποχαιρετώντας το 2014 και δοξάζοντας τον Θεό για τις πολλές μέχρι τώρα ευεργεσίες του, η λέξη ΕΓΡΗΓΟΡΤΙ μου άρεσε σαν ένα καλό σύνθημα στη νέα χρονιά το 2015! Έχουμε πολλές μάχες και πολλούς εχθρούς για αφορμή εφαρμογής του ΕΓΡΗΓΟΡΤΙ! Με λίγο φαντασία θα βρούμε ποιοι είναι οι Τρώες, ποιοι είναι οι Έλληνες, ποιοι είμαστε, τι κάνουν οι ηγέτες μας, πότε είμαστε ξάγρυπνοι, πότε γλυκοκοιμόμαστε, πού ανήκουμε, πότε αντιλαμβανόμαστε τους εχθρούς, ποιοι είναι οι εχθροί, τι είδους μάχες δίνουμε και τι αξία δίνουμε στον εαυτό μας, στα ιδανικά μας, στην πατρίδα μας, στον επιούσιον άρτο, στα λεφτά, στα εφήμερα, στο χρόνο, στη ζωή μας.

Καλό 2015!

Υ.Γ Στο 2014, προσπάθησα όλα τα Άρθρα Εκδότη να συνδέουν τους αναγνώστες του ΝΑΙ με τον Όμηρο και την Ελληνική γλώσσα. Ίσως έχει και αυτό κάποια σημασία στο μέλλον.