Τι νομίζουμε πως είναι ένας «οίκος»; Μήπως το ίδιο πράγμα με μία οικία ή και όλα που κατέχει κάποιος; (Ξενοφών, Οικονομικός)

Διαβάστε το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στο Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 173, Ιούλιος - Αύγουστος 2018

 

 Τι νομίζουμε πως είναι ένας «οίκος»; Μήπως το ίδιο πράγμα με μία οικία ή και όλα που κατέχει κάποιος; (Ξενοφών, Οικονομικός)

Τι νομίζουμε πως είναι ένας «οίκος»; Μήπως το ίδιο πράγμα με μία οικία ή και όλα που κατέχει κάποιος; (Ξενοφών, Οικονομικός)

 

Το θέμα σε κείμενο 

 

Γράφει ο Ευάγγελος Γ. Σπύρου, εκδότης του «Ασφαλιστικού ΝΑΙ»

 

Το έργο του αρχαίου συγγραφέα Ξενοφώντα ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ είναι μία απάντηση για το ρόλο που παίζει η ικανότητα να κυβερνά κάποιος σε όλες τις πλευρές της ζωής και κυρίως στη διακυβέρνηση του «οίκου» του, δηλαδή όλων των αγαθών που κατέχει.

Κεντρικό θέμα στον ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ είναι η οικιακή, αγροτική και «ιδιωτική» οικονομία, όπου εμφανίζεται ως ομιλητής ο Σωκράτης, ο μεγάλος σοφός δάσκαλος, που μεταφέρει όσα «διδάχθηκε» από τον Ισχόμαχο (ένα πρόσωπο μη ιστορικό, που μάλλον είναι ο Ξενοφών), για το θέμα και τον τρόπο ζωής του στο γάμο, στις συζυγικές σχέσεις, στο ρόλο της γυναίκας οικοδέσποινας, της τάξεως μέσα στο σπίτι και τις σχέσεις τους με μια οικονόμο-διαχειρίστρια της περιουσίας τους, για το πώς είναι στην προσωπική του ζωή (γερός άντρας, αγαπητός σε φίλους, ικανός για πόλεμο, με τίμια περιουσία, έτοιμος να υπερασπισθεί τον εαυτό του, ηγέτης με ανταμοιβές και τιμωρίες στους κατώτερους, δίκαιος, με καλλιέργειες αγρών και γνώσεις σποράς και συγκομιδής των καρπών, με τέχνη στο φύτεμα δένδρων και οικολογική συνείδηση, με γενικές γνώσεις για κέρδη από τη γεωργία, όχι με εξυπνάδες, αλλά με εργατικότητα και δραστηριότητα και κινήσεις αξιοποίησης ακαλλιέργητων, προς βελτίωση και πώληση με αύξηση της αξίας του). Στο έργο απαριθμούνται τα πολλά αγαθά της γεωργίας, παρά τις κακές χρονιές από θεομηνίες και φυσικές καταστροφές. Ο Ισχόμαχος είναι ένας «καλός καγαθός» Αθηναίος πολίτης.

Ο «οίκος» στον ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ του συγγραφέα Ξενοφώντα δεν είναι μόνο η οικία, το σπίτι, αλλά όλα τα κτήματα και αγαθά εντός και εκτός πόλεως διαμονής και όλα όσα ορίζει ένας μεγάλος κύκλος δραστηριοτήτων, που συνδέουν τον τρόπο ζωής του καθενός με την κοινωνία και την πολιτεία. Στο διάλογο του Σωκράτη με τον Κριτόβουλο, στο έργο, ο Σωκράτης ρωτά: «Πες μου, Κριτόβουλε, άραγε η οικιακή οικονομία είναι το όνομα μιας γνώσης, όπως εκείνης του γιατρού, του μεταλλουργού ή του ξυλουργού;» «Ναι, το πιστεύω αυτό», απαντά εκείνος. Και συνεχίζει ο Σωκράτης: «Αλήθεια! Και επομένως, όπως μπορούμε να καθορίσουμε ποιο είναι το αντικείμενο καθεμιάς ξεχωριστά από αυτές τις ενασχολήσεις, με τον ίδιο τρόπο μπορούμε να μιλήσουμε για το αντικείμενο της οικιακής οικονομίας;»

Και ο Κριτόβουλος απαντά: «Εγώ, τουλάχιστον, έχω τη γνώμη πως είναι χαρακτηριστικό ενός ικανού οικονόμου, να διοικεί καλά τα του “οίκου του”…» Ο Σωκράτης συνεχίζει: «Και αν του εμπιστευόταν τον οίκο ενός άλλου, δεν θα μπορούσε, αν ήθελε, να τον διοικήσει τόσο καλά, όπως και τον δικό του; Γιατί ένας μαραγκός μπορεί να εργάζεται εξίσου καλά για έναν άλλον, όπως και για τον εαυτό του˙ παρόμοια μήπως μπορεί να εργάζεται και ο γνώστης της οικιακής οικονομίας;»

Βρίσκει κανείς πολλά ενδιαφέροντα στα έργα του Ξενοφώντα. Σας προτείνουμε να βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα, διαβάζοντας το έργο από τις εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ (www.zitros.gr, Ασκληπιού 6, Αθήνα * Πλάτωνος 2, Θεσσαλονίκη), όπου υπάρχουν αξιόλογες παρατηρήσεις, σχόλια, μετάφραση και πρωτότυπο κείμενο.

Ειδικά οι ασφαλιστές ας ψάξουν λίγο περισσότερο τα νοήματα και μηνύματα για την εξασφάλιση του «οίκου» και της οικίας. Στη διαχείριση του οίκου και τη μέριμνα του διαχειριστού ανήκει και η ασφάλιση, έννοια που έφεραν στην ανθρωπότητα οι Έλληνες, από τα χρόνια των Ορφικών. Η εικόνα της ελληνικής κοινωνίας με τους πυρόπληκτους και όλα τα δεινά είναι δείγμα ότι επείγει η καλή Ελληνική και Χριστιανική διαχείριση των οίκων των Ελλήνων.

Εύχομαι κάθε καλό και καλορίζικος ο «οίκος» σας!

Και με την ευκαιρία που το τεύχος βγαίνει μήνα Αύγουστο 2018, όπου σε όλη την Ελλάδα οι περισσότεροι Έλληνες προσεύχονται σε μεγαλοπρεπείς ναούς και εκατοντάδες ξωκλήσια στην Παναγία, υπέρ υγείας και προκοπής βίου ψέλνοντας και το «Πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν», ας ζητήσουμε την ευλογία του Θεού στις οικογένειες και τους οίκους μας επειδή «πᾶσα δόσις ἀγαθὴ καὶ πᾶν δώρημα τέλειον» από ψηλά έρχεται!

Ο Θεός μαζί μας!

 

Ευάγγελος Γ. Σπύρου
Αύγουστος 2018