Ποσειδών Ασφάλειος (ο φυλάττων ασφαλείς τους θαλασσοπόρους) και Ποσειδώνια!

Διαβάστε το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στο Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 160, Μάιος - Ιούνιος 2016

Ποσειδών Ασφάλειος (ο φυλάττων ασφαλείς τους θαλασσοπόρους) και Ποσειδώνια!

Ποσειδών Ασφάλειος (ο φυλάττων ασφαλείς τους θαλασσοπόρους) και Ποσειδώνια!

 

Το θέμα σε κείμενο

 

Γράφει ο Ευάγγελος Γ. Σπύρου, εκδότης του «Ασφαλιστικού ΝΑΙ»

Είναι πολλοί οι Έλληνες που γνωρίζουν για το ρόλο των αρχαίων Ελλήνων στην καθιέρωση της ασφάλισης και ασφαλειών προς την ανθρωπότητα.

Και επειδή υπάρχουν περισσότεροι Έλληνες και ξένοι που δεν γνωρίζουν λεπτομέρειες της ιστορίας του θεσμού ασφαλίσεων, με αφορμή το «ασφαλιστικό» που ταλαιπωρεί κυβερνήσεις και λαούς και τα «Ποσειδώνια» όπου μίλησε και ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας για την ελληνική ναυτιλία, θα παραθέσουμε κάποια ιστορικά στοιχεία, έτσι «για την ιστορία»!
Ποσειδών ασφάλι(ει)ος ήταν προσωνυμία του Ποσειδώνα και ταυτόχρονα ευχή να είναι ασφαλής ο πλους ο θαλάσσιος και συγχρόνως σίγουρη η επιστροφή.
Λατρευόταν με το όνομα αυτό σε πολλές ελληνικές περιοχές και κυρίως στο Ταίναρο, όπου και ο ναός του Ποσειδώνα Ασφαλείου, στη Ρόδο όπου είχαν κοπεί και νομίσματα με χαραγμένη την επίκληση και στη Σπάρτη, όπου ο Παυσανίας αναφέρει ότι υπήρχε ιερό “Αθηνάς Αγοραίας και Ποσειδώνος Ασφαλίου” (βρέθηκε ερμαϊκή στήλη κοντά στο Αμόκλειο). Ο Ποσειδών, θεότητα γνωστή στη μυθολογία κατά τη διανομή του κόσμου, είναι ο άρχων του βασιλείου των υδάτων που οργώνει τα κύματα πάνω σε χρυσό άρμα που το σέρνουν άλογα όπως γράφεται από τον Όμηρο στην Ιλιάδα. Είναι από τους μεγαλύτερους θεούς, αδελφός του Δία και η δύναμή του φαίνεται στις γήινες και θαλάσσιες αναστατώσεις. Το όνομά του προέρχεται από τις ρίζες των λέξεων του υγρού στοιχείου Δαν και Δον (εκ της δονήσεως και δίνης των υδάτων) και από τη λέξη Πόσις (ο κύριος, ο
άρχων). Τα δύο μαζί κάνουν το Ποσειδών, πόσις και δαν = Ποτειδάν ή Ποσειδών = ο κύριος των υδάτων. Ο Ποσειδών έχει ακόμη γύρω στα 60 (εξήντα) προσωνύμια, κοσμητικά επίθετα με τα οποία τον προσφωνούσαν στα επικά χρόνια, στα Ιωνικά, Αιολικά, Δωρικά και Βοιωτικά (Αιγαίος, Άλιος, Βασιλεύς, Ασφάλειος, Γαιήοχος, Γενέθλιος, Ενοσίχθων, Επόπτης, Ερεχθεύς, Ιερώτατος (Ορφικοί), Ευρυσθένης, Ίππαρχος, Ίσθμιος, Κυμοθαλής, Λαρνάκιος (Λάρνακα Κύπρου), Νυμφαγέτης (προστάτης νυμφών), Ουράνιος, Πατήρ (όπως ο Ζευς), Πελάγιος, Πόντιος (άρχων Πόντου), Πότνιος (σεβαστός), Σεισίχθων, Σωτήρ (ο σώζων ναυτιλομένους), Ταύρειος (θαλασσοκρατορία Μίνωος), Χρυσοτρίαινος, Άναξ Παντοκράτωρ κ.λπ. κ.λπ. Τα σχετικά με τον Ποσειδώνα και τη λατρεία του ως Θεός Ποσειδών Ασφάλειος δείχνουν ότι πολύ νωρίς υπάρχει η έννοια ασφάλιση ως ιδέα και πράξη στη ζωή των Ελλήνων.
Αναφορές υπάρχουν στον Όμηρο, τον Ησίοδο και τους Ορφικούς (10η χιλιετηρίδα προ Χριστού). Το ναυτικό δάνειο και τα πρώτα είδη θαλάσσιας ασφάλισης θεσμοθετήθηκαν από το ναυτικό λαό των Ελλήνων, που ονόμασαν και τις σχετικές λέξεις που αντέγραψαν άλλοι λαοί, περί της γης και θαλάσσης. Αυτοί συνέλαβαν την έννοια κίνδυνος και την ανάγκη αντιμετώπισης (ασφάλισης). Εκτός των Ορφικών, αναρίθμητοι συγγραφείς αναφέρονται στην ασφάλιση: Ηρόδοτος, Θουκυδίδης, Πλούταρχος, Σόλων, Πιττακός, Περίανδρος, Δημοσθένης, Αισχίνης, Λυσίας, Ανδοκίδης, Αριστοτέλης, Θαλής, Ισοκράτης, Μένανδρος, Ξενοφών, Πίνδαρος, Σοφοκλής κ.λπ. Πλείστα ρητά και αποφθέγματα περί κινδύνων, πρόνοιας και προστασίας που δείχνουν ασφαλιστική συνείδηση. Η επίδρασή τους μεταφέρθηκε στη ρωμαϊκή εποχή και από εκεί σε όλη την Ευρώπη: Ιταλία, Ισπανία, Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Σκανδιναβικές χώρες. Η θαλάσσια ασφάλιση σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες στηρίχθηκε στις θεμελιώδεις αρχές των Αρχαιοελλήνων.
Στα νεότερα χρόνια ο πρωθυπουργός Ι. Καποδίστριας μετείχε σε ασφαλιστική εταιρεία και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κων. Γ. Καραμανλής εργάσθηκε ως ασφαλιστής στην Generali πριν κατέβει στην πολιτική (1929). Ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε ασφάλεια ζωής στην ΕΘΝΙΚΗ Ασφαλιστική.
Η οικογένεια, η φυλή, το γένος, η πόλις και η κοινωνική οργάνωση της ομαδικής συμβίωσης και αλληλοβοήθειας ήταν κατακτήσεις πολιτισμού ελληνικές. Ιστορικές πηγές περί αλφαβήτου και πρώτων πολιτιστικών καταγραφών αποδεικνύουν γραπτώς ότι τους Έλληνες ακολούθησαν Φοίνικες και Αιγύπτιοι και όχι το αντίθετο (σε ένα βιβλίο για την ιστορία της Αφάλισης που είχε ένθετο πρόσφατα η «Καθημερινή» δεν ήταν ξεκάθαρη η αναφορά στην πρωτοπορία των Ελλήνων). Ο θεσμός των οργανώσεων του Σόλωνα μεταφέρθηκε στη Ρώμη, όπως αναφέρει ο νομοδιδάσκαλος Γάιος των Ρωμαίων. Ως πρωτοπόροι στην εμπορική ναυτιλία οι Έλληνες ήταν και πρωτοπόροι ασφάλισης σε Ελλάδα αλλά και αποικίες: Κυκλάδες, Κρήτες, Μινωίτες, Κύπρος, Μυκήνες, Μίλητος, Μικρά Ασία, Ιωνία, Κόρινθος, Αίγινα, Χίος, Ναύκρατις, Θάσος, Πειραιεύς, Ρόδος, Δήλος, Αλεξάνδρεια. Το ναυτικό δάνειό τους είχε τέτοιο βαθμό τελειοποίησης που σπουδαίοι δικηγόροι του 19ου αιώνα υποστήριζαν ότι συμβόλαια του Λονδίνου το 1860 θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τα ίδια στοιχεία ακριβώς όπως οι Ρόδιοι (Κ. Μακρής: Ιστορία Ιδιωτικής Ασφάλισης 1996). Το Δίκαιο της Ρόδου στα ναυτιλιακά και κυρίως γύρω από την κοινή αβαρία ισχύει ώς σήμερα και ενσωματώθηκε στο κοινό δίκαιο της Αγγλίας. Νεότερες αρχαιολογικές έρευνες αποδεικνύουν με νέα στοιχεία πολλά για τη γλώσσα, το αλφάβητο και τον πολιτισμό που μετέφεραν Έλληνες γύρω από το Αιγαίο προς Μεσοποταμία, Αίγυπτο, Ινδίες (Μακεδόνες του Μεγάλου Αλεξάνδρου βρήκαν στη νήσο Παγχαία Ινδικού Ωκεανού πόλεις με Κρήτες που μιλούσαν Ελληνικά!) Όπως γράφει ο Διόδωρος Σικελιώτης και αποδεικνύουν οι Κρήτες μετέφεραν ήθη και έθιμα πολιτισμού (και ιδέες ασφάλισης) πολύ πριν εμφανισθούν οι Φοίνικες και άλλοι λαοί στην ιστορία!
Δύο Πρόεδροι της Ελληνικής Δημοκρατίας, οι Κων. Τσάτσος και Μιχ. Στασινόπουλος, δήλωσαν το 1986 ότι τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα πρέπει να μπουν στα ελληνικά σχολικά βιβλία και να διδάσκονται επειδή φωτίζουν καλύτερα την προσφορά των Ελλήνων. Πολλά από αυτά που αφελώς ή ψευδώς διδάσκονται τα ανατρέπουν ευρήματα από την καταβύθιση της Αιγηίδας, προϊστορικής αλιείας (7000 π.Χ.) Ελλήνων (Οψιδιανός Χαλκιδικής και Χοιροκοιτία Κύπρου), πολιτισμός Σέσκλου Θεσσαλίας (5000 π.Χ.), Διμηνιού (4000 π.Χ.), Μινωικός πολιτισμός (2000 π.Χ.), Πινακίδα Δισπηλιού Καστοριάς (5000 π.Χ) – ξύλινη επιγραφή κ.λπ.
Ο Ποσειδών ετιμάτο στην Ελλάδα απο την προορφική εποχή (10.000 πΧ -50.000 πΧ) εκτός των άλλων και ως Ασφάλειος Ποσειδών, προστάτης του υγρού στοιχείου και των συναισθημάτων που ταιριάζουν στην ασφάλιση.
Προτείνουμε επανασχεδιασμό και στην ασφαλιστική εκπαίδευση που κάποιοι ημιμαθείς καθιέρωσαν λανθασμένες απόψεις χωρίς ξεκάθαρη αναφορά στην πρωτοπορία των Αρχαιοελλήνων έναντι άλλων λαών! Οι σχολές εκπαίδευσης των ασφαλιστικών εταιρειών και τραπεζών οφείλουν να αρχίζουν τα ασφαλιστικά μαθήματα με αναφορά οτι η Έλληνες πρώτοι ξεκίνησαν την ιδέα της ασφάλισης!