Τα «ζωάγρια» και οι ασφαλιστές στην εποχή του κορoνoϊού!

Διαβάστε το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στο Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 183, Μάρτιος- Απρίλιος 2020

NAI 183 sel10 11

Το θέμα σε κείμενο 

 

Γράφει ο Ευάγγελος Γ. Σπύρου, εκδότης του «Ασφαλιστικού ΝΑΙ»

 

Τα ζωάγρια είναι λέξη που αναφέρει ο Όμηρος στην «Ιλιάδα». Σημαίνει την αμοιβή για τη σωτηρία της ζωής. Διαβάζω στη Ραψωδία Σ 407 ο Ήφαιστος να λέει «να ξεπληρώσω πρέπει στην ωραιοπλέξουδη Θεά γι’ αυτό τον γλυτωμό μου» (τω με μάλα χρεώ πάντα Θέτι καλλιπλoκάμω ζωάγρια τίνειν). Ζωάγρια λοιπόν είναι η πληρωμή-αμοιβή για τον γλιτωμό του, για τη σωτηρία της ζωής του. Η Ήρα είχε πετάξει από τον Όλυμπο τον Ήφαιστο επειδή ήταν κουτσός και δεν τον ήθελε παιδί της. (Στη σημερινή εποχή, γιατροί και κράτη αποφάσισαν να «πετάξουν» από τη ζωή ηλικιωμένους λόγω κορονοϊού και έλλειψης στο σύστημα υγείας!) Η Θέτιδα και η Ευρυνόμη τού γλίτωσαν τη ζωή. Δείτε πώς το περιγράφει ο Όμηρος («Ιλιάδα» Σ 394-409):

«Σαν έπεφτα από ψηλά με γλύτωσε εκείνη (η Θέτιδα). Η μάνα μου η ξεδιάντροπη (κύνωπις = σκυλοπρόσωπη = κύων + ωψ, βλέπω) ζητούσε να με κρύψει, γιατί ήμουν κουτσός∙ κακά θα πάθαινα μεγάλα, στον κόρφο αν δεν μ’ έπαιρναν Θέτιδα και Ευρυνόμη, αυτή του κυκλορέματου του Ωκεανού η κόρη. Μαστόρεψα κοντά σ’ αυτές χρόνους εννιά στολίδια, καρφοβελόνες, βραχιόλια, γιορτάνια, σκουλαρίκια, μέσα σε μια βαθειά σπηλιά∙ του ωκεανού το ρέμα γύρω κυλούσε απέραντο με αφρούς αχολογώντας∙ κανείς Θεός ή άνθρωπος δεν ηξέρη πού ήμουν, μόνο αυτές που μ’ έσωσαν, Θέτιδα και Ευρυνόμη.

Τώρα ήρθε στο σπίτι μου∙ να ξεπληρώσω πρέπει στην ωραιοπλέξουδη Θεά γι’ αυτό τον γλυτωμό μου…» (Πηγή: Εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ, Ομήρου «Ιλιάδα»).

Στη (Σ) ραψωδία της oμηρικής «Ιλιάδας» ο Αχιλλέας θρηνεί τον νεκρό φίλο του Πάτροκλο και ο Ήφαιστος κατασκευάζει μια πανοπλία για τον Αχιλλέα. Η Θέτιδα, μητέρα του Αχιλλέα, σε διάλογο με το γιο της μαθαίνει ότι ο Αχιλλέας θέλει να εκδικηθεί τον Έκτορα για το θάνατο του φίλου του Πάτροκλου και δηλώνει ότι δεν θέλει να ζει αν δεν πολεμήσει∙ η Θέτιδα τον προειδοποιεί ότι ο θάνατος του Έκτορα θα φέρει και τον δικό του και εκείνος τονίζει πως δεν τον νοιάζει. Ο διάλογος κλείνει με παράκληση από τη Θέτιδα να μη βγει στον πόλεμο προτού του φέρει νέα πανοπλία κατασκευασμένη από τον Ήφαιστο, προς τον οποίο θα πάει στον Όλυμπο. Εκείνος θυμάται την ευεργεσία της και την καλωσορίζει, λέγοντάς της πως «να ξεπληρώσω πρέπει στην ωραιοπλέξουδη Θεά γι’ αυτό τον γλυτωμό μου» - τότε που τον έσωσε η Θέτις (Θέτι καλλιπλοκάμω ζωάγρια τίνειν). Είχε ηθική υποχρέωση να το κάνει και προχωρά να φτιάξει νέα πανοπλία, παρόλο που εγνώριζε ότι ο Αχιλλέας δεν θα γλιτώσει το θάνατο. Έτσι προχώρησε στην κατασκευή της ασπίδας του  Αχιλλέα και άλλων όπλων. (Πολλοί ονειρεύονταν ασπίδες εμβολίων στη μάχη του κορονοϊού στις μέρες που ο θάνατος είχε αποφασισθεί.) Η περιγραφή της ασπίδος από τον Όμηρο μας μαγεύει. Είναι μια ασπίδα στέρεη και θεόρατη, με διακοσμήσεις θεμάτων από στοιχεία γης, ουρανού και θάλασσας. Υπάρχουν ακόμη σκηνές πολεμικές και ειρηνικής ζωής από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό βίο. Είχε εικόνες από γάμους και πανηγύρια και σκηνές στρατών σε πόλεμο και χωράφια, έφτιαξε και αμπέλια και βοσκούς με αρνιά και χορευτές από την Κνωσό της Κρήτης, αγόρια και κορίτσια, και τραγουδιστές με κιθάρες. Εντύπωση έκανε και κάτι ιδιαίτερο για ασφαλιστές και δικηγόρους που έφτιαξε ο στραβοπόδης Ήφαιστος πάνω στην ασπίδα του Αχιλλέα. Είχε μία σκηνή στην αγορά όπου μαζεύονταν άντρες και έδειχνε δύο να μαλώνουν για μία εξαγορά κάποιου σκοτωμένου. Ο καθένας υποστήριζε το δικό του δίκαιο και ήθελαν έναν κριτή (δικαστή) να αποφασίσει ποιος έχει δίκαιο. Ήταν ένα αλώνι, κόσμος πολύς παρακολουθούσε, κάποιοι κήρυκες επέβαλλαν τάξη, κάποιοι γέροι πάνω σε πέτρες κάθονταν και «δίκαζαν» ένας ένας. Στη μέση βρισκόταν το χρυσάφι για όποιον κέρδιζε. Ορκιζόταν, δε, συνέχεια ο πρώτος ότι τα είχε πληρώσει και ο δεύτερος πως τίποτα δεν πήρε… Ήταν σαν να λέμε ένα σύγχρονο δικαστήριο, που είχε δικαστές, δημόσιο ακροατήριο, διαδίκους και τηρητές τάξεως, όπου όλοι θα άκουγαν όλες τις απόψεις πριν βγει αιτιολογημένη απόφαση. Στη σύγχρονη εποχή ταυτίζεται σχεδόν με τη διαιτησία.

Μέσα από νομικά βιβλία που διάβαζα από την εποχή που πήρα πτυχίο στη Νομική Αθηνών (1977) ως σήμερα, παρατηρώ και το ρόλο των ποιητών και συγγραφέων που νουθετούν και διδάσκουν τις επόμενες γενεές και συνδιαμορφώνουν θεσμούς, και νομικούς και οικονομικούς. Όσοι διάβαζαν ή τραγουδούσαν τον Όμηρο «προσάρμοζαν» και τη ζωή τους σε αυτά που έλεγε και αποκτούσαν «κοινή συνείδηση» στον τρόπο ζωής και συμπεριφοράς. Η δίκη στην ασπίδα του Αχιλλέα έχει στοιχεία βασικών δικονομικών αρχών σύγχρονης δίκης (Πηγή: Στέφανος I. Δεληκωστόπoυλος - Καθηγητής Νομικής Αθηνών: Γένεση του δικαίου και αρχαιοελληνική ποίηση, Εκδόσεις Α.Ν. Σάκκουλα - Χορηγία Όμιλος ΑΣΠΙΣ -1996), αλλά και ένα μήνυμα εξασφάλισης των μελών της κοινωνίας από σοβαρούς κινδύνους, με αποζημίωση. Ο θεσμός των ΥΠΟΦΟΝΙΩΝ ήταν πληρωμή αποζημίωσης από φονέα κάποιου στους κληρονόμους του θύματος. Με την αποζημίωση απαλλασσόταν από ποινή ισόβιας εξορίας. Αυτό αναζητούν οι γέροντες στην ασπίδα και ένας διάδικος υποστηρίζει ότι πλήρωσε (εξαγορά), ο άλλος ότι δεν έλαβε. Δεν είναι το ίδιο όπως σήμερα στις αρχές ασφάλισης, αλλά προσεγγίζει το θεσμό [Δείτε: Κ. Μακρή - Η ιστορία της Ιδιωτικής Ασφάλισης στην Ελλάδα (1996) και Ευάγγ. Σπύρου: Συλλεκτικά Ασφαλιστήρια (2016)]. Γύρω από τα ζωάγρια, αμοιβή για τη σωτηρία της ζωής, ασχολήθηκαν πολλοί από αρχαιοτάτων χρόνων ως σήμερα. Υπάρχουν αναφορές στον Όμηρο, στον Σόλωνα, στον Θουκυδίδη, στον Ησίοδο, στον Ξενοφώντα, στον Μέγα Αλέξανδρο, στον Δημοσθένη, στον Ηρόδοτο, στον Λυσία, στον Αριστοτέλη, στον Πλούταρχο, στον Ισοκράτη, στον Μένανδρο, στον Πλάτωνα, στον Πίνδαρο, στον Θαλή Μιλήσιο, στον Σοφοκλή κ.ά. Οι νεότεροι Ρωμαίοι και Βυζαντινοί μετέφεραν πολλά στη Δυτική Ευρώπη, όπου οικοδομήθηκαν οι σύγχρονες έννοιες περί ασφάλισης. Σήμερα, πολλά εκατομμύρια ανθρώπων απολαμβάνουν τους καρπούς, «τα ζωάγρια», της έννοιας «ασφάλιση», με μία αμοιβή, τα ασφάλιστρα, για τη σωτηρία της ζωής τους. Οι ασφαλιστικές εταιρείες και τα σύγχρονα κράτη έχουν ηθική και οικονομική υποχρέωση να ανταποκριθούν άμεσα με τον καλύτερο τρόπο στη δύσκολη στιγμή συνανθρώπων μας και στα καθήκοντά τους αυτά που ξέρουν. Όσα είπε ο Ήφαιστος ας γίνουν οδηγός, απλός και άμεσος, όταν οι περιστάσεις το καλούν.

Στην περιγραφή του Ομήρου που συνιστώ να διαβάσετε, στη Ραψωδία Σ που λέγεται και «Οπλοποιία», ο Ήφαιστος μιλά με ευγνωμοσύνη, νιώθει ότι έχει ηθική υποχρέωση και είναι ξεκάθαρος ότι θα δώσει τα «ζωάγρια» με τον καλύτερο τρόπο, ΧΩΡΙΣ ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ, ΧΩΡΙΣ ΨΙΛΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΧΩΡΙΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ. Όταν οι άλλοι προστρέχουν στον «Όλυμπο» (ασφαλιστικές εταιρείες), οι Ήφαιστοι οφείλουν άμεσα τα ζωάγρια! Οι ποιητές μάς διδάσκουν παγκοσμίως και σήμερα! Ας ακούσουμε τι λένε! Και κυρίως το κράτος μας ας εξασφαλίσει «ζωάγρια» για τους πολίτες του. Υγειονομικό υλικό, γιατρούς, φάρμακα και βούληση για τη σωτηρία όλων!

 

Ευάγγ. Σπύρου, εκδότης «ΝΑΙ»